Oko 40 romskih domaćinstava, uključujući bebe, decu i stare, živi na samom obodu rudarskog kopa u Boru u nepodnošljivim uslovima, upozorava Inicijativa A 11. Prema našim saznanjima, ovim porodicama preti raseljavanje zbog širenja područja rudarskih aktivnosti kompanije Ziđin u ovom gradu.
Stare radničke barake u kojima porodice žive izgrađene su u vreme poslovanja RTB Bor, a poslednjih 12 godina nalaze se na zemljištu kompanije Ziđin, koja je većinski vlasnik rudarskog kompleksa i topionice bakra.
Porodice koje žive u ovom naselju izložene su neprestanom zagađenju prašinom i bukom, a najranjiviji među njima, deca i stariji, pogođeni su ozbiljnim zdravstvenim ruzicima. Uprkos najavama gradskih čelnika da će porodicama biti obezbeđen alternativni smeštaj u naselju „Bor 2“, izgradnja stanova je obustavljena zbog protivljenja stanovnika ovog naselja doseljavanju Roma u njihovo neposredno okruženje.
U međuvremenu, stanovnici ukupno tri ulice na obodu kopa ne strahuju samo od zagađenja vazduha, već i vode i zemljišta, tvrdeći da su izloženi povećanom riziku od kancerogenih oboljenja.
Inicijativa A 11 je proteklih meseci u više navrata pokušavala da dobije zvanične informacije o rešavanju stambenog pitanja stanovnika naselja na obodu kopa. Grad Bor nije dostavio tražene informacije u vezi sa planovima za preseljenje ovih ljudi.
U slučaju iseljenja i preseljenja, Zakon o stanovanju i održavanju zgrada propisuje usvajanje odluke o neophodnosti iseljenja, donošenje plana preseljenja, kao i sprovođenje konsultacija sa zajednicom koja je pogođena iseljenjem. Gradska uprava ovu dokumentaciju nije izradila, a stanovnici naselja tvrde da nemaju nikakvu komunikaciju sa predstavnicima Grada Bora.
Zbog rizika od ugrožavanja zdravlja Roma i Romkinja koji žive na obodu kopa, potrebna je na zakonu zasnovana, neodložna i sveobuhvatna reakcija organa lokalne samouprave čija je dužnost da osigura da niko ne ostane bez krova nad glavom. Pravovremena reakcija pokazala bi i ostalim stanovnicima Bora – koji takođe strahuju za svoje zdravlje usled rudarskih aktivnosti, da je javno zdravlje preče od interesa privatne kompanije.
U Beogradu, 28. aprila 2026. godine
Rad Inicijative A 11 podržava Švedska u okviru programa Beogradske otvorene škole “Civilno društvo za unapređenje pristupanja Srbije EU – Europe ASAP”.
