Saopštenje za medije
Više od 30 Roma i Romkinja, među kojima je 15 dece – uključujući tromesečnu bebu i staricu od preko osamdeset godina, na meti su prinudnog iseljenja iz svojih jedinih domova nakon što je komunalna inspekcija iznenada najavila rušenje baraka na uglu Braće Jerković i Vojvode Vlahovića u Beogradu za utorak, 18. avgust u 9.00 časova.
Ovo rešenje, naslovljeno na NN lice, stanovnici naselja su zatekli pre nekoliko dana na svojim domovima kod okretnice autobuske linije 26. Njihovi pokušaji da dođu do dokumenta koji je osnov za najavljeno rušenje nisu urodili plodom – nadležni u GO Voždovac odbili su da ga daju na uvid, a stanovnicima naselja je zauzvrat zaprećeno razdvajanjem članova porodice i smeštajem dece u ustanove socijalne zaštite.
Inicijativa A 11 upozorava da će sprovođenje iseljenja stanovnike i stanovnice ovog neformalnog naselja, koji već žive u nehumanim uslovima i imaju zdravstvene teškoće, primorati na beskućništvo.
Rušenje jedinih domova ovih građanki i građana putem tretiranja njihovih baraka isključivo kao komunalnog otpada, a ne prostora u kom žive ljudi, suprotno je ne samo domaćim zakonima već i međunarodnim standardima koje je Srbija ratifikovala. Zakon o stanovanju i održavanju zgrada nalaže da je nadležni organ u obavezi da najpre usvoji odluku o neophodnosti iseljenja sa planom preseljenja, te da potom sprovede konsultacije sa građanima pogođenim iseljenjem – što je u ovom slučaju izostalo, da bi tek nakon toga mogao da sprovede postupak iseljenja.
Shodno odredbama Međunarodnog pakta o ekonomskim, socijalnim i kulturnim pravima, koji je Republika Srbija ratifikovala, nijedno prinudno iseljenje ne sme da rezultira beskućništvom, a nadležni organi u situacijama kad je iseljenje neophodno sprovesti imaju izričitu obavezu da onima koji ne mogu sebi samostalno da osiguraju krov nad glavom obezbede adekvatan alternativni smeštaj. I ovaj korak je izostao, što predstavlja nastavak prakse institucija da zanemaruju potrebe najugroženijih i guraju ih u još veću neizvesnost, siromaštvo i beskućništvo, čime u posebno negativan položaj stavljaju bolesne, starije i decu u ovim domaćinstvima.
Domaćinstva na meti rušenja baraka izuzetno su lošeg materijalnog statusa i mahom preživljavaju od neformalnog rada, te će im život na ulici naneti još veće zdravstvene posledice od onih koje su već primorani da trpe.
Prema informacijama koje je pravni tim Inicijative A 11 prikupio na terenu, Centar za socijalni rad je pojedinim stanarima ovog neformalnog naselja ponudio razdvajanje dece u alternativni smeštaj, što predstavlja štetnu i nezakonitu praksu, suprotnu najboljem interesu deteta da živi sa svojim roditeljima – koji zauzvrat na raspolaganju nemaju nikakvu sistemsku podršku.
Povodom ovog slučaja, Inicijativa A 11 obratila se svim relevantnim institucijama – Ministarstvu za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog, Zaštitniku građana, Povereniku za zaštitu ravnopravnosti, Gradskoj upravi grada Beograda – Sekretarijatu za socijalnu zaštitu i Gradskoj opštini Voždovac.
Istovremeno, Inicijativa A 11 poziva nadležne organe Grada Beograda da suspenduju rešenje o rušenju baraka kod okretnice autobuske linije 26 dok se ovim porodicama ne obezbedi alternativni smeštaj, te da ne doprinose daljem kršenju prava na dom i ugrožavanju položaja Roma i Romkinja u Srbiji.
U Beogradu, 17. avgusta 2026. godine
